Người ta hỏi về lạm phát theo hai chiều ngược nhau. Ai đang tính mua sắm thì muốn biết một món sẽ tốn bao nhiêu sau năm năm. Ai đang giữ tiền tiết kiệm thì muốn biết đến lúc đó tiền của mình còn đáng giá bao nhiêu. Cả hai câu trả lời đều ra từ cùng một hệ số kép - một bên nhân, một bên chia - và chỉ đưa ra một trong hai là bỏ mặc nửa số người đọc tự tính ngược trong đầu.

Ba bước sử dụng

1. 1 Gõ số tiền bạn quan tâm - một mức giá hôm nay, hoặc khoản tiết kiệm bạn đang giữ.
2. 2 Nhập một tỉ lệ theo năm. Dùng con số gần đây của nước bạn, hoặc thử vài mức để xem kết quả nhạy đến đâu.
3. 3 Đọc cả hai ô. Ô bên trái trả lời "sẽ tốn bao nhiêu", ô bên phải trả lời "tiền của tôi mua được gì".

Vì sao những tỉ lệ nhỏ lại quan trọng qua thời gian dài

Lạm phát cộng dồn theo kiểu lãi kép, nên tác động không phải là tỉ lệ nhân với số năm. Ở mức 3% mỗi năm, sau một thập kỷ giá không tăng 30% mà tăng 34%, và qua hai mươi lăm năm thì hơn gấp đôi. Chênh lệch giữa 2% và 4% trông chẳng đáng gì trong một năm nhưng khổng lồ qua cả đời đi làm: sau bốn mươi năm, một bên nhân giá lên 2,2 lần, bên kia 4,8 lần.

Vì sao không cài sẵn chỉ số chính thức

Chỉ số giá tiêu dùng là một chuỗi số quốc gia thay đổi hằng tháng và khác nhau rất nhiều giữa các nước - trang này được đọc bằng mười bốn thứ tiếng ở hàng chục nước. Cài sẵn một chỉ số nghĩa là gánh mười bốn nghĩa vụ bảo trì và một câu trả lời âm thầm mục ruỗng giữa các lần cập nhật. Một tỉ lệ do bạn tự chọn thì đúng mãi mãi, và còn cho phép đặt câu hỏi mà dữ liệu chính thức không đặt được: nếu lạm phát chạy 8% thay vì 3% thì sao?