Đố vui số La Mã - Đọc và viết chữ số La Mã
Đố vui số La Mã
Đọc và viết số La Mã có tính giờ. Chọn chiều đổi và phạm vi, trả lời bằng bốn lựa chọn hoặc tự gõ – các dạng sai như IIII hay IC đều được giải thích – và chơi 10, 20 câu hoặc không giới hạn.
Đây là số nào?
Dạng chuẩn, 1–3999: hàng nghìn, trăm, chục và đơn vị viết từ trái sang phải; một ký hiệu lặp tối đa ba lần, và chỉ có sáu cặp trừ: IV, IX, XL, XC, CD, CM.
Giới thiệu bài đố vui số La Mã
Số La Mã vẫn xuất hiện trên mặt đồng hồ, bia khắc trên tòa nhà, chương sách và phần danh đề phim. Bài đố vui luyện cả hai chiều với câu hỏi mới không giới hạn và kiểm tra nghiêm ngặt câu trả lời gõ theo dạng chuẩn, để bạn học không chỉ giá trị mà cả cách viết đúng.
Cách chơi
- 1 Chọn chiều đổi (sang La Mã, sang số hoặc cả hai), phạm vi – 1–20, 1–100 hoặc 1–3999 – và 10, 20 câu hoặc không giới hạn.
- 2 Chọn một trong bốn đáp án (phím 1–4) hoặc tự gõ. Số La Mã gõ sai dạng chuẩn sẽ bị từ chối kèm lý do và, khi rõ ý, kèm dạng đúng.
- 3 Sau mỗi câu trả lời, bạn thấy phần tách theo hàng, ví dụ MCMXCIV = M + CM + XC + IV. Cuối lượt, “Làm lại câu sai” chỉ lặp lại các câu bạn sai.
Câu trả lời gõ được kiểm tra thế nào
Chữ thường vẫn được (xiv = XIV), và các ký tự số La Mã Unicode như Ⅻ được đọc như chữ cái thường. Còn lại phải theo dạng chuẩn: không ký hiệu nào lặp bốn lần liền, V, L và D không bao giờ lặp hay bị trừ, và phép trừ chỉ có trong sáu cặp IV, IX, XL, XC, CD và CM. Vì vậy IIII, VV, IC, IL và IIX bị từ chối, mỗi trường hợp kèm lời giải thích riêng, và với IC bài đố vui gợi ý XCIX = 99.
Số bốn trên đồng hồ: IIII hay IV?
Nhiều mặt đồng hồ ghi số bốn là IIII thay vì IV. Đây là truyền thống lâu đời của thợ đồng hồ; có nhiều cách giải thích – trong đó có sự cân đối thị giác với VIII ở phía đối diện – nhưng chưa cách nào được chứng minh. Câu hỏi đồng hồ ở đây hiển thị IIII truyền thống, còn câu trả lời gõ và mọi câu hỏi khác dùng dạng chuẩn IV.
Đọc năm thật nhanh
Tách năm thành hàng nghìn, trăm, chục và đơn vị, rồi đọc mỗi cặp trừ như một khối: MCMXCIV là M (1000) + CM (900) + XC (90) + IV (4) = 1994, còn MMXXVI là 2026. Các năm 1900–1999 bắt đầu bằng MCM, các năm 2000 trở đi bằng MM. Ở phạm vi 1–3999, khoảng hai trên năm câu là năm từ 1000 đến 2100.
Vì sao bài đố vui dừng ở 3999
Vì M chỉ được viết tối đa ba lần, số chuẩn lớn nhất là MMMCMXCIX = 3999. Số lớn hơn từng được viết bằng cách kẻ gạch trên chữ (vinculum) để nhân với 1000, nhưng đó không thuộc dạng chuẩn, và hoàn toàn không có ký hiệu cho số 0 – hàng trống đơn giản được bỏ qua, như trong MMXXVI.