Trắc nghiệm cờ vua - Tên ô, cách đi quân và ký hiệu
Trắc nghiệm cờ vua
Bốn cách luyện: gọi tên ô, đánh dấu những ô một quân có thể đi tới, đếm đường ngắn nhất của quân mã và đọc nước đi theo ký hiệu đại số. Mọi câu trả lời đều được chấm theo luật cờ vua.
Bấm vào ô này:
g2Nước đi đặc biệt
Nhập thành O-OO-O-O
Vua đi hai ô về phía một quân xe, rồi xe nhảy qua sang phía bên kia. Chỉ được khi cả hai chưa từng di chuyển, các ô ở giữa trống, vua không bị chiếu, không đi qua và không dừng ở ô bị tấn công.
Bắt tốt qua đường exd6 e.p.
Nếu một quân tốt đi hai ô và dừng cạnh tốt đối phương, tốt đối phương được ăn nó như thể nó chỉ đi một ô – nhưng chỉ ngay ở nước kế tiếp.
Phong cấp e8=H
Tốt đi tới hàng cuối buộc phải phong thành hậu, xe, tượng hoặc mã cùng màu. Quân mới được viết sau dấu “=”.
Chữ cái của quân trong ký hiệu
Tốt không có chữ cái: e4 là nước đi của tốt. Khi gõ đáp án, chấp nhận cả chữ cái tiếng Việt (V H X T M) lẫn tiếng Anh (K Q R B N); ký hiệu như ♘f3 cũng được.
Về bài trắc nghiệm cờ vua này
Người chơi giỏi “nhìn thấy” bàn cờ: chỉ thoáng qua đã biết mã ở g1 tới được f3, h8 là ô góc màu tối và Txf7+ nghĩa là gì mà không cần đi quân. Bốn bài luyện này rèn đúng khả năng đó. Thế cờ được tạo mới mỗi vòng và mọi đáp án đều do một bộ luật nhỏ tính, hiểu cả nhập thành, bắt tốt qua đường, phong cấp, chiếu và ghim.
Cách chơi
- 1 Chọn bài luyện: tên ô, cách đi quân, đường đi của mã hoặc ký hiệu. Đặt hướng bàn cờ và, nếu có, dạng bài cùng kiểu thế cờ.
- 2 Trả lời trên bàn cờ, bằng nút hoặc bàn phím: gõ tên ô như e4, nhấn 1–6 để chọn đáp án và Enter để kiểm tra hoặc tiếp tục.
- 3 Mỗi đáp án đều được giải thích trên bàn cờ: ô đúng, ô bỏ sót và ô sai, một đường ngắn nhất của mã hoặc mũi tên nước đi đúng. Cuối vòng bạn có thể làm lại riêng các câu sai.
Cách đặt tên ô
Cột được ghi bằng chữ a đến h từ trái sang phải phía Trắng, hàng bằng số 1 đến 8 tính từ phía Trắng. Tên ô là cột + hàng: e4, g7. Vua trắng bắt đầu ở e1, vua đen ở e8, và ô góc dưới bên phải luôn là ô sáng. Nhìn từ phía Đen, bàn cờ quay ngược: h1 nằm ở góc trên bên trái. Tùy chọn “Đen” luyện đúng góc nhìn đó; trong bài tên ô, tọa độ được ẩn đi.
Các quân đi thế nào
Xe: đi bao xa tùy ý theo hàng hoặc cột. Tượng: đi chéo bao xa tùy ý, nên luôn ở một màu ô. Hậu: gộp cách đi của xe và tượng. Vua: một ô theo mọi hướng. Mã: đi hình chữ L – hai ô một hướng và một ô sang bên – và là quân duy nhất nhảy qua quân khác. Tốt: tiến một ô, từ ô xuất phát được đi hai ô, và ăn quân ở ô chéo phía trước. Trừ mã, không quân nào đi xuyên qua quân khác; chỉ ăn được quân đối phương, không ăn quân mình. Trong bài có quân khác, vua không được đi vào ô bị đối phương tấn công.
Vì sao đường đi của mã dễ đánh lừa
Mã đổi màu ô sau mỗi nước, nên tới ô cùng màu cần số nước chẵn, tới ô khác màu cần số nước lẻ. Ô gần có thể rất xa: ô kề bên cùng hàng mất ba nước, còn từ góc tới ô chéo kề bên (a1 tới b2) mất bốn nước. Khoảng cách xa nhất trên bàn là sáu nước, từ một góc tới góc đối diện. Đáp án ở đây được tính bằng tìm kiếm theo chiều rộng trên cả 64 ô.
Cách đọc ký hiệu đại số
Một nước đi gồm chữ cái của quân và ô đích: Mf3 nghĩa là một quân mã tới f3; nước đi của tốt không có chữ cái (e4). “x” là ăn quân (exd5, Txf7), “+” là chiếu và “#” là chiếu hết. Nếu hai quân giống nhau cùng tới được ô đó, thêm cột hoặc hàng của quân đi (Mbd2, X1e2). O-O là nhập thành cánh vua, O-O-O cánh hậu, e8=H là phong cấp. Đây là ký hiệu chuẩn trong Luật Cờ vua của FIDE; chữ cái của quân khác nhau theo ngôn ngữ, nên bài chấp nhận cả chữ tiếng Việt lẫn tiếng Anh.