Kiểm tra cảm âm - Phân biệt cao độ trực tuyến theo cent
Kiểm tra phân biệt cao độ
Bạn sẽ nghe hai âm ngắn. Hãy chọn âm thứ hai cao hơn hay thấp hơn. Trả lời đúng thì chênh lệch nhỏ dần, sai thì lớn lên, cho đến khi bài kiểm tra tìm ra bước nhỏ nhất bạn nghe được chắc chắn.
Hãy bắt đầu với âm lượng nhỏ rồi tăng dần đến khi nghe rõ mà vẫn dễ chịu. Dùng tai nghe trong phòng yên tĩnh cho kết quả đáng tin cậy nhất.
Ví dụ phát hai âm cách nhau nửa cung, âm thứ hai cao hơn.
Hai âm, rồi bạn trả lời: âm thứ hai cao hơn hay thấp hơn? Khoảng 30 lượt, 3 đến 4 phút.
Mỗi lượt dùng một nốt gốc ngẫu nhiên mới trong khoảng E4 đến E5 (330 đến 660 Hz), nên bạn phải so sánh hai âm thay vì nhớ các âm trước. Chênh lệch không bao giờ được hiển thị trong lúc làm bài.
Bài kiểm tra cảm âm hoạt động thế nào
Phân biệt cao độ là khả năng nhận ra một âm cao hơn hay thấp hơn âm khác, phần cốt lõi của điều mọi người gọi là cảm âm. Bài kiểm tra này đo khả năng đó theo cách các nhà nghiên cứu thính giác làm: dùng âm thuần, mỗi lượt hai lựa chọn và một quy trình thích ứng tiến dần đến ngưỡng riêng của bạn.
Cách làm bài kiểm tra
- 1 Nếu được hãy đeo tai nghe, giảm âm lượng và bấm Nghe ví dụ. Tăng dần đến khi cả hai âm nghe rõ và dễ chịu.
- 2 Bắt đầu kiểm tra. Sau mỗi cặp âm, chọn Cao hơn hoặc Thấp hơn (hoặc bấm phím mũi tên lên/xuống). Nếu không chắc, hãy đoán theo cảm nhận.
- 3 Sau khoảng 30 lượt, bạn sẽ thấy ngưỡng tính bằng cent, cùng bước đó tính bằng hertz ở 440 Hz và biểu đồ cho thấy chênh lệch thay đổi thế nào trong bài.
Cent là gì
Nhạc sĩ và các nhà âm học đo những bước cao độ nhỏ bằng cent. Một nửa cung, tức khoảng cách giữa hai phím đàn piano cạnh nhau, là 100 cent, còn một quãng tám là 1200 cent. Vì cent là đơn vị tương đối, cùng một con số nghĩa là cùng một bước âm nhạc ở mọi cao độ: 10 cent khoảng 2,5 Hz ở 440 Hz nhưng khoảng 5 Hz ở 880 Hz. Vì vậy kết quả được tính bằng cent, giá trị hertz ở 440 Hz chỉ để tham khảo.
Cách xác định ngưỡng
Bài kiểm tra dùng phương pháp bậc thang kinh điển "hai xuống, một lên". Bắt đầu với chênh lệch 100 cent. Sau hai lần đúng liên tiếp chênh lệch nhỏ đi, sau một lần sai thì lớn lên. Mỗi lần đổi hướng là một điểm đảo chiều. Quy trình ổn định ở mức bạn trả lời đúng khoảng 71%, tính chất được nhà tâm lý âm học Harry Levitt mô tả năm 1971. Bài dừng sau 8 điểm đảo chiều hoặc 30 lượt, và ngưỡng của bạn là trung bình nhân của các điểm đảo chiều, bỏ hai điểm đầu.
Nhạc sĩ, luyện tập và kết quả thường gặp
Nghiên cứu nhiều lần cho thấy đào tạo âm nhạc làm khả năng phân biệt cao độ sắc bén hơn. Trong một nghiên cứu nổi tiếng của Christophe Micheyl và cộng sự (2006), ngưỡng của nhạc sĩ trung bình nhỏ hơn khoảng sáu lần so với người không chơi nhạc, nhưng nhóm sau cũng tiến bộ nhiều sau vài giờ luyện tập. Người nghe được đào tạo thường nhận ra chênh lệch vài cent. Hãy coi điểm đầu tiên là điểm xuất phát: nhiều người làm tốt hơn rõ rệt ở lần thứ hai hoặc thứ ba.
Để có kết quả đáng tin cậy
Hãy dùng tai nghe hoặc loa tốt ở nơi yên tĩnh, để âm lượng vừa phải và cứ thong thả; không giới hạn thời gian trả lời. Loa nhỏ của laptop hoặc điện thoại có thể méo tiếng khi âm lượng thấp, và tiếng ồn xung quanh khiến khó nghe những chênh lệch rất nhỏ. Vì đoán là một phần của phương pháp, vài câu sai ở cuối là bình thường. So sánh kết quả của chính bạn qua nhiều ngày nói lên nhiều hơn một lần làm.